Rośnie dziko w środkowej i północnej Azji, nawet  w górach na znacznych wysokościach. Od średniowiecza zaś w naszych ogrodach.

Do Europy zawędrowała najprawdopodobniej w czasie wojen krzyżowych, a pierwsze wzmianki o tej roślinie pochodzą z zapisków lekarzy arabskich z XII wieku. Uprawa estragonu w Europie przyjęła się łatwo, zwłaszcza w zachodniej i południowej części kontynentu. Początkowo można go było spotkać przede wszystkim w ogrodach przyklasztornych, w miarę jednak jak zyskiwał na popularności, pojawiał się także w ogródkach i ogrodach przydomowych. Ten gatunek bylicy szybko stał się jedną z najbardziej ulubionych przypraw, szczególnie w kuchni francuskiej. Z czasem jej plantacje zaczęto zakładać również w USA oraz w niektórych krajach Ameryki Południowej – między innymi w Argentynie.

Znane są 2 odmiany estragonu – bardziej aromatyczna i częściej uprawiana niemiecka (nazywana też niekiedy francuską) i rosyjska – nieco bujniejsza, ale o słabszym, łagodniejszym zapachu. W Polsce mamy na ogół do czynienia z niemiecką.

Estragon jest byliną o silnych, prostych łodygach osiągających 120 cm wysokości, pokrytych siedzącymi, lancetowatymi listkami. Jego niepozorne, zielonkawożółte kwiatki zakwitają w drobnych, kulistych, zwisających koszyczkach kwiatowych, zebranych w dość dużych wiechach. Owockami są drobne, wydłużone niełupki. W czasach rzymskich estragon uchodził za roślinę niezwykle tajemniczą i noszenie przy sobie jego gałązek miało – podobnie jak w przypadku bylicy pospolitej – chronić przed urokami, „złym okiem” i chorobami zadawanymi przez czarownice.

W dawnej Polsce należał do roślin nie tylko przyprawowych, ale i leczniczych, działających przeciwmiażdżycowo, moczopędnie i ułatwiających trawienie.

Do celów leczniczych ziele estragonu (Herba Dracunuli) zbiera się na początku kwitnienia – ścina się je kilka centymetrów nad ziemią, a następnie suszy rozłożone cienką warstwą w przewiewnym miejscu, w temperaturze nieprzekraczającej 35 stopni C.

Zarówno listki, jak i kwitnące ziele estragonu zawierają olejek eteryczny, a w nim substancję zwaną estragonem, oraz karotenoidy, flawonoidy, garbniki i liczne związki mineralne zasobne w jod. Do tego dochodzą pochodne kumaryny i inne substancje działające na organizm wzmacniająco, lekko moczopędnie, przeciwzapalnie, żółciopędnie i przeciwrobaczo.

Pobudzając wydzielanie soków trawiennych, korzystnie wpływają na pracę żołądka, wątroby, pęcherzyka żółciowego, nerki i pęcherz moczowy. Przy dolegliwościach w tych narządach zaleca się picie herbatki estragonowej. Polecana jest także dla osób ze schorzeniami nerek, serca, nadciśnieniem – dla wszystkich tych, którzy powinni unikać soli.

Przede wszystkim jednak estragon jest znaną przyprawą kulinarną, przy czym najwyżej ceni się jego świeże listki. Dodaje się je do wielu sałatek, omletów i farszów. Świetnie nadaje się również do dziczyzny, potraw z drobiu, ryb i baraniny, grzybów, a także do różnego rodzaju sosów. Niezwykle ceniony w kuchni francuskiej, jest niezbędnym składnikiem między innymi słynnego sosu Bearnaise.

Teresa Lawkowicz-Mosiej

Herbatka z estragonu

Łyżeczkę suszonego ziela zalać szklanką wrzątku, parzyć pod przykryciem 15–20 minut, odcedzić.

Aromatyczny ocet estragonowy 1

Świeże listki estragonu ułożyć w szerokim naczyniu, rozgnieść drewnianym wałkiem, zalać wrzącym octem winnym, a następnie szczelnie zamknąć naczynie i pozostawić na 10 dni w ciepłym miejscu, co jakiś czas lekko wstrząsając. Dla uzyskania silniejszego efektu można ocet zlać, dodać nową porcję listków i powtórnie zamknąć na 10 dni.

Ocet estragonowy 2

150–200 g rozdrobnionych listków estragonu zalać litrem winnego octu i pozostawić do naciągnięcia na 3–4 tygodnie. Można dorzucić także inne zioła – lubczyk, cząber, goździki, cebulę lub plasterki cytryny.

Octy ziołowe dodaje się do różnego rodzaju marynat i sałatek.

Sos estragonowy 1

2 łyżki oliwy, 2 łyżki octu winnego, 1 surowe żółtko, 1 łyżka drobno posiekanych świeżych liści estragonu. Wszystkie składniki dokładnie wymieszać, po czym przyprawić solą i pieprzem.

Sos estragonowy 2

1 szklanka majonezu, kilka łyżek śmietany lub jogurtu, 1 łyżeczka cukru, sok z cytryny, 3 łyżki drobno posiekanych listków estragonu.

Wszystkie składniki dokładnie wymieszać, dodając do smaku sól i pieprz. Takim sosem można polać połówki jaj na twardo ułożone z ćwiartkami pomidorów.