Toniki stojące na półkach sklepowych przyciągają wzrok pięknymi opakowaniami i nazwami. Tymczasem te ważne w pielęgnacji cery preparaty możesz przygotować sama, z produktów, które masz pod ręką.

Ich najważniejszym zadaniem jest usunięcie ze skóry różnorodnych zanieczyszczeń, przywrócenie jej właściwego pH zmienionego przez rozmaite mydła i środki myjące, nawilżenie, a także dostarczenie substancji o wielorakim działaniu. Wszystko po to, by cera była aksamitna, jędrna i dodawała uroku właścicielce. Bo co tu dużo mówić, twarz stanowi wizytówkę kobiety. I tak było od stuleci. Nic więc dziwnego, że zapiski o rozmaitych zabiegach upiększających sławnych pań przetrwały wieki. Wśród kobiet, które na trwałe zapisały się w historii współczesnej kosmetyki, ważne miejsce zajmuje Elżbieta Łokietkówna, córka Władysława Łokietka, matka Ludwika Węgierskiego i babka naszej królowej Jadwigi. To dla niej tajemniczy mnich bądź jak niektóre źródła podają alchemik, opracował recepturę pachnącej wody. Przeszła ona do historii pod nazwą „Woda Królowej Węgier”( a w formie spolszczonej landregora lub lawendgora). Podobno dzięki jej regularnemu stosowaniu Elżbieta zachowała zdrowie oraz urodę w ciągu 59-letniego zasiadania na tronie węgierskim. Kroniki zaświadczają, że wyglądała o 20 lat młodziej niż wskazywałaby metryka.

I nic dziwnego. XIV-wieczna Europa nie odznaczała się szczególnym pociągiem do mycia, a większość współczesnych, niezależnie od bogactwa, pozycji oraz płci, wydzielała naturalne zapachy, niekoniecznie przyjemne. I w tym towarzystwie Elżbieta pachnąca lawendą i rozmarynem musiała wywoływać zachwyt. Stąd przez cale stulecia woda ta była produkowana i powszechnie stosowana nie tylko jako perfumy, ale także jako preparat odmładzający i odświeżający, a nawet afrodyzjak.

Z zachowanych zapisków wynika, że do jej przygotowania potrzebny był spirytus, suszone kwiaty lawendy i rozmaryn. Inne składniki pozostały tajemnicą, którą rozszyfrowano dopiero w Farmakopei londyńskiej z 1683 roku. Na tej podstawie opracowano tonik do twarzy  i ciała oparty na tej recepturze i zwany także Wodą Królowej Węgier, który zamieszczamy poniżej.

Niedawno natomiast – kiedy to po blisko 700 latach polscy perfumiarze z Polleny-Aroma odtworzyli oryginalną recepturę słynnych perfum królowej Elżbiety – firma ta wypuściła na rynek „Wodę Królowej Węgier”. Ponoć tak samo oddziałuje na zmysły, jak woda toaletowa królowej Elżbiety, która do końca życia zachowała żywotność, piękne ciało i budziła zainteresowanie mężczyzn.

Bożena Zwolińska

Monika Głowińska

Woda Królowej Węgier (tonik)

• 6 płaskich łyżeczek posiekanego na porcelanowej deseczce ziela melisy

• 4 łyżeczki świeżych kwiatów rumianku

• 4 łyżeczki listków i kwiatów lawendy

• 1 łyżeczka igiełek rozmarynu

• 3 łyżeczki pomarańczowych kwiatów nagietka

• 4 łyżeczki kwiatów róży pomarszczonej (tzw. konfiturowej), ale mogą też być kwiaty róży dzikiej

lub ogrodowej (pachnącej), lecz nie opryskiwanej chemicznie.

• 1 łyżeczka sparzonej i rozdrobnionej skórki cytrynowej

• 1 łyżeczka posiekanych listków szałwii

• 3 łyżeczki obranego i posiekanego korzenia żywokostu lekarskiego

• 3 łyżeczki rozdrobnionego kłącza tataraku (Ilość ziół można zwiększać, ale trzeba zachować proporcje).

• Białe, wytrawne wino gronowe

• Woda destylowana

Zioła wsypać do słoja, zalać winem tak, by znajdowały się kilka centymetrów poniżej lustra wina. Słój zakręcić i postawić na 21 dni w ciepłym miejscu (ale nie na słońcu).

Potem odcedzić zioła przez złożoną we czworo gazę, którą na koniec należy dobrze wycisnąć. Do przecedzonego płynu dodać destylowaną lub przegotowaną i wystudzoną wodę (w proporcjach – 1/2 litra płynu na 1/4 litra wody), dodać dwie krople olejku różanego i przelać do buteleczek z ciemnego szkła. Opisać i szczelnie zamknąć.

Tym tonikiem można nie tylko przecierać wieczorem twarz (przy cerze mieszanej i tłustej oraz trądzikowej, skłonnej do wyprysków, wągrów), ale również skórę głowy i pleców przy skłonnościach do „wyrzutów” i wyprysków.

Niektórzy przypisują jej także działanie przeciwzmarszczkowe i odmładzające całe ciało, zwłaszcza po dodaniu olejku migdałowego.

DLA URODY

Z ziół, warzyw i innych naturalnych składników przygotuj sobie domowy tonik, dobierając go do swojej cery.

Z octu jabłkowego

Wymieszaj 1/3 szklanki octu jabłkowego z 2/3 szklanki gotowanej wody. Przemywaj nim twarz i całe ciało, zwłaszcza po dietach odchudzających. Nadaje skórze jędrność i właściwe pH, co zapobiega tworzeniu się wyprysków, idealnie rozpuszcza martwy naskórek. Można go przechowywać w łazience.

Ziołowy z octem jabłkowym

Do 2/3 szklanki wrzątku wsyp po łyżce odpowiednich ziół. Po 15 minutach przecedź, napar połącz z 1/3 szklanki domowego octu jabłkowego.

Przy cerze tłustej doskonałe są: nagietek, skrzyp, szałwia, krwawnik, geranium. Przy cerze suchej: ogórecznik lekarski, chaber, prawoślaz. Tonik można przechowywać w łazience.

Cytrynowy

Drobno pokrój skórkę ze sparzonej cytryny, zalej szklanką octu jabłkowego i pozostaw na tydzień w lodówce. Osącz na sitku, dolej 2–3 szklanki przegotowanej wody, przecedź. Przygotowany tonik stosuj do twarzy i ciała. Ma te same właściwości co z samego octu jabłkowego, ale dodatkowo dzięki skórce cytrynowej zapewnia odświeżający, pobudzający aromat.

Z łopianu

Pokrój umyty świeży liść łopianu i zalej szklanką wody. Gotuj 2 minuty, następnie przecedź. Wlej łyżkę soku z cytryny lub octu jabłkowego. Zimnym płynem przemywaj twarz, dekolt, szyję oraz inne partie ciała, na których pojawiają się wypryski, wągry czy zanieczyszczenia. Ten tonik ma silne właściwości przeciwbakteryjne. Należy go przechowywać w lodówce. Zimą można wykorzystać suszone liście łopianu.

Z szałwii i rumianku

Po jednej torebce każdego z tych ziół zalej 2 szklankami wrzątku. Po 15 minutach odcedź, dodaj 1/3 szklanki 3 proc. kwasu bornego. Stosuj dwa razy dziennie przy cerze tłustej. Ma działanie odkażające, likwiduje nadmierne błyszczenie twarzy. W lodówce można go przechowywać kilka dni.

Z imbiru

Mały pokrojony kawałeczek korzenia imbiru i łyżeczkę igiełek rozmarynu zalej połową szklanki wody i gotuj 5 minut. Gdy wywar przestygnie, dodaj sok z połowy cytryny i dolej szklankę przegotowanej wody. Przechowuj w lodówce. Nadaje skórze jędrność, zapewnia dobre ukrwienie, poprawia koloryt.

Z szałwii

Kilka liści świeżej szałwi lub 1 torebkę suszonego ziela zalej szklanką wrzątku i pozostaw na 15 minut. Kiedy wystygnie, przemywaj nią twarz, także pachy i miejsca pod biustem, skłonne do pocenia. Ma działanie ściągające i odkażające. W lodówce możesz przechowywać go kilka dni.

Z lipy

Kilka świeżych kwiatów lipy lub torebkę suszonej zalej połową szklanki wrzątku. Po 15 minutach odcedź i dodaj odrobinę miodu. Przechowuj w lodówce. Tonik ma działanie kojące i lekko odkażające, nadaje skórze piękny koloryt. Idealny dla cery wrażliwej.

Z rumianku

Łyżkę świeżych kwiatów rumianku lub torebkę suszonych zalej połową szklanki wrzątku i pozostaw na 15 minut. Przecedź, do zimnego naparu dodaj łyżeczkę gliceryny i wymieszaj. Ma działanie kojące i nawilżające. Ale uwaga! Niektóre osoby mogą być uczulone na rumianek.

Z zielonej herbaty

2 torebki zielonej herbaty lub 2 łyżeczki liściastej zielonej zalej szklaną wrzątku, Nakryj i odstaw na 15 minut. Zlej płyn do buteleczki, a liście zalej jeszcze raz wrzątkiem. Połącz napary i przemywaj nimi twarz. Tonik działa łagodząco i przeciwzapalnie. W lodówce można go przechowywać kilka dni.

Z lukrecji

3 łyżki suszonego korzenia lukrecji zalej 1 i 1/2 szklanki wody i gotuj 5 minut. Kiedy ostygnie, przecedź, dolej 1/3 szklanki octu jabłkowego i kilka kropel olejku cytrynowego. Tonik ściąga rozszerzone pory, rozjaśnia przebarwienia.

Z ogórka

Utrzyj świeży ogórek i zalej go szklanką przegotowanej zimnej wody. Odstaw na godzinę, potem przecedź. Stosuj przy przebarwieniach skóry. Możesz także utarty ogórek wrzucić do maślanki lub kefiru. Dodatkowo będzie nawilżał cerę i nadawał jej właściwe pH.

Z pokrzywy

Ugotuj kleik z łyżki siemienia lnianego i szklanki wody. W gorącym kleiku zaparz saszetkę suszonej pokrzywy lub kilka liści świeżej. Przecedź przez sito, przechowuj w lodówce. Doskonały do cery hiperalergicznej, nawilża, odkaża i łagodzi podrażnienia. Podobnie możesz przygotować kleik z łyżki płatków owsianych, które mają właściwości kojące podrażnienia.

Z natki pietruszki

2 łyżki posiekanej natki pietruszki zalej szklaną wrzątku i odstaw na godzinę. Przecedź, zimnym nacieraj twarz. Doskonały przy plamach na twarzy, wybiela cerę i nawilża.

Z mięty

2 torebki suszonej lub kilka liści świeżej mięty zaparz w szklance wrzątku i pozostaw, aż ostygnie. Przecedź i wymieszaj ze szklanką kefiru, maślanki lub jogurtu. Doskonale łagodzi podrażnienia wywołane nadmiernym opalaniem. Po powrocie z plaży smaruj kilkakrotnie twarz, dekolt, ramiona i inne podrażnione partie ciała.