Kleszcze

Kleszcze

Wiosną i latem więcej czasu spędzamy na łonie natury. Podczas spacerów narażeni jesteśmy na atak różnych owadów i insektów, np. kleszczy. Pajęczaki te szybko i skuteczne wbijają się w ciało ofiary i mogą przenosić m.in. boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu.

Kleszcze należą do gromady pajęczaków. Jest ich 900 gatunków, a 220 atakuje człowieka. Zdaniem ekspertów 10–15% z nich przenosi na człowieka wirusy i bakterie chorobotwórcze. W Polsce żyje 20 gatunków, jednak najczęściej spotykamy trzy: kleszcz pospolity, kleszcz łąkowy, obrzeżek gołębi. Przenoszą one kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę, anaplazmozę, babeszjozę, riketsjozę.

Atakują od wczesnej wiosny do późnej jesieni (ich największa aktywność przypada na maj i czerwiec, potem od września do pierwszych mrozów). Najbardziej agresywne są nimfy – trzykrotnie mniejsze od dorosłych samic – czyli formy pośrednie między larwą a dorosłą samicą. Samce zazwyczaj nie atakują, nimfy żerują na żywicielu do sześciu dni, zaś dorosłe samice do czternastu. Mogą wtedy osiągnąć nawet 1 cm i złożyć od 3 do 5 tys. jajeczek. Żyją głównie w lasach, w gęstych zaroślach, ale też w parkach, ogrodach, na obrzeżach osiedli mieszkaniowych porośniętych trawami. Czyhają na ofiarę w trawie i na niskich krzewach (do 1,5 metra wysokości).

Jak dochodzi do zakażenia?

Do zakażenia dochodzi w czasie ukłucia, którego człowiek nie czuje, gdyż wstrzyknięta do jego krwi ślina kleszcza ma własności znieczulające. Ponadto zmniejsza krzepliwość krwi i zakłóca działanie układu immunologicznego, który nie walczy z agresorem.

Do zakażenia może dojść także podczas spożywania niepasteryzowanego mleka lub jego przetworów, w którym może znajdować się wirus kleszczowego zapalenia mózgu.

Mam kleszcza! Co robić?

Kleszcze najczęściej atakują drobne gryzonie, psy, koty, jelenie, sarny, ale też człowieka. Wbijają się w skórę, wybierając zagłębienia i zgięcia, np. stawy kolanowe i łokciowe, pachy czy pachwiny oraz okolice uszu. Głowę zazwyczaj omijają, gdyż jest dla nich zbyt twarda.

Po powrocie do domu ze spaceru obejrzyj więc całe ciało. Jeśli znajdziesz kleszcza, musisz go szybko usunąć. Załóż rękawiczki i pęsetą kosmetyczną (nigdy palcami) chwyć za twardą nasadę narządów gębowych, bezpośrednio przy skórze, żeby usunąć pasożyta w całości (nie ściskaj miękkiej części ciała kleszcza). Kleszcza wyciąga się zdecydowanym ruchem, ale nie „siłowo”. W aptece można kupić specjalne kleszczołapki czy pompki, które ułatwią pozbycie się pasożyta. Miejsce ukłucia starannie zdezynfekuj i obserwuj. Możesz także wybrać się do lekarza, który zleci badania na obecność przeciwciał przeciw krętkom boreliozy. Jeśli w ciągu 1–5 tygodni pojawi się rumień, konieczna będzie kuracja antybiotykowa. Mogą również wystąpić (wciągu
2–3 tygodni) objawy grypopodobne, np. gorączka do 38°C, bóle mięśni, które mogą świadczyć o zakażeniu kleszczowym zapaleniem mózgu.

Borelioza

Borelioza (choroba z Lyme, krętkowica kleszczowa, łac. borreliosis) to wielonarządowa choroba zakaźna wywoływana przez bakterie należące do krętków: Borrelia burgdorferi, Borrelia garinii, Borrelia afzelii, Borrelia japonica, przenoszona na człowieka i niektóre zwierzęta przez kleszcze z rodzaju Ixodes. Borrelia to małe żyjątko, które przenoszone jest przez kleszcze na ludzi i ssaki. W 2010 r. wykonano autopsję zmumifikowanego Człowieka Lodu znalezionego we włoskich Alpach, w którym wykryto bakterię Borrelia burgdorferi. Jest to najstarszy znany przykład człowieka zakażonego boreliozą. W 1982 r. Willy Burgdorfer opisał wężowatą bakterię, która została nazwana od jego nazwiska Borrelia burgdorferi. Jest to krętek spokrewniony z krę...

Autor: Izabela Adamczyk
Wydanie
Partnerzy:

Oficjalna strona magazynu "Natura i Ty" wydawanego przez Centrum "REA" od 2008 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska. All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.