Dziurawiec

Dziurawiec

Naukowcy udowodnili przeciwdepresyjne działanie tego ziela, co sprawiło, że cieszy się on obecnie dużym zainteresowaniem. Ponadto ułatwia trawienie i wykazuje właściwości przeciwbakteryjne, ściągające, regenerujące...

Dziurawiec znany jest jako roślina lecznicza od najdawniejszych czasów. Przypisywano mu znaczenie magiczne, mistyczne – nazywano go korzeniem Chejrona. W starożytnym Rzymie popularny był wśród gladiatorów i zapaśników, którzy olejem z niego nacierali ciało, by być nie do pokonania. Nazwa łacińska dziurawca Hypericum perforatum pochodzi od greckiego hyper – ponad oraz icum – obraz. Wedle starej tradycji ziele to wieszano nad obrazami bogów, aby oddalić złe moce. Zawieszony w oknie strzegł przed piorunami. Pisał o nim Dioskurides, który zalecał spożywanie nasion dziurawca z miodem. W XII wieku wspomina o nim Hildegarda z Bingen. W średniowieczu uważano, że leczy aż 99 chorób. Nie zapomniał o nim także Paracelsus, nazywając go „zielem na nerwy”, „jasnością dla duszy”. Stosował go w „szaleńczych fantazjach” i w leczeniu ran.

Dziurawiec rozkwita w dzień św. Jana, dlatego też dziewczęta splatały z niego wianki zwane „koroną św. Jana” i zakładały tańczącym w tym świątecznym czasie. W noc świętojańską rzucano na wodę gałązki dziurawca i młode panny, „patrząc na «odżywanie» zwiędłych kwiatów wróżyły sobie czy znajdą w następnym rok u konkurenta” – pisała Maria Treben.

Ślady dziurawca znaleziono podczas wykopalisk w Biskupinie. W latach 30. XX wieku wyizolowano z ziela hiperycynę, a od lat 90. XX wieku przeżywa renesans.

Dziurawiec zwyczajny zwany jest zielem świętojańskim, zielem św. Jana, przestrzelonem, krewką Matki Boskiej, arliką, dziurawnikiem, krzyżowym zielem, michałkowym zielem, zanowytem, żółtokwiatkiem, dzwonkami Panny Marii, dzwoneczkami, dzwońcem. Nazwa dziurawiec pochodzi od małych gruczołków znajdujących się na liściach rośliny, podobnych do otworków, w których zbiera się leczniczy olejek. Jest to wieloletnia bylina z rodziny dziurawcowatych Hypericaceae licząca około 400 gatunków. Osiąga wysokość od 30–80 cm. Łodygi ma proste, u góry rozgałęzione, gładkie. Liście są owalne o długości około 3 cm, a jaskrawożółte pięciopłatkowe kwiaty zebrane są w szczytach pędów. Owocem jest wielonasienna torebka. Kwitnie od czerwca do września. Występuje w całej Europie, Azji i Ameryce Północnej, Północnej Afryce, w Polsce pospolicie porasta łąki, polany, skraje lasów, miedze, zarośla, zbocza. Dziurawiec jest także uprawiany dla przemysłu farmaceutycznego i kosmetycznego (Niemcy, Anglia, Polska i Stany Zjednoczone).

Surowiec zielarski
Surowcem lekarskim są ziele (Hyperici herba) i kwiaty (Hyperici flos). Ziele dziurawca należy zbierać dwa razy w ciągu roku: od połowy czerwca do połowy lipca oraz pod koniec sierpnia. Ścina się je na początku kwitnienia na wysokości około 7–8 cm nad ziemią, wiąże w małe pęczki i suszy rozwieszone kwiatami w dół w ciemnym, przewiewnym miejscu. Z wysuszonego ziela trzeba wykruszyć części zielne, odrzucając zdrewniałe pędy. Kwiaty wyskubuje się z łodyg i suszy rozłożone cienką warstwą. Wysuszony surowiec przechowuje się papierowych lub płóciennych torebkach w suchym miejscu. Roślina charakteryzuje się mocnym korzennym aromatem i cierpkim smakiem. Roztarte w palcach żółte kwiatki dziurawca zmieniają kolor na czerwony. Dziurawiec zawiera: hyperozyd, hyperycynę, hyperforynę, rutynę, kwercetynę, garbniki, olejki eteryczne, żywice, kwasy organiczne: kawowy, chlorogenowy, GABA i nikotynowy, pektyny, cukry, sole, saponiny, cholina, karoten oraz sole mineralne i witaminy A i C.

W aptekach i sklepach zielarskich są dostępne rozmaite preparaty z dziurawca – nalewki, krople, wyciągi, drażetki. Moż...

Autor: Agnieszka Bożek
Wydanie
Partnerzy:

Oficjalna strona magazynu "Natura i Ty" wydawanego przez Centrum "REA" od 2008 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska. All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.