Dereń właściwy

Zalicza się do najstarszych drzew owocujących. Wykopaliska prowadzone w Szwajcarii i północnych Włoszech dowodzą, że już 5000 lat temu ludzie żywili się jego owocami. Opisy derenia znaleźć można u greckiego botanika i lekarza Dioskoridesa, a także u rzymskiego naukowca Columelli.

 

Obydwaj wspominali o jego właściwościach leczniczych. Główny bohater Odysei, Odys nosi oszczep z dereniowego drzewa, chwalony za niebywałą twardość. Wręcz nie do złamania… Zaś założyciel Rzymu, Romulus włócznią z derenia miał nakreślić granice przyszłego Wiecznego Miasta.

Drewno derenia bardzo ceniono – wykonywano z niego między innymi elementy mechanizmów zegarowych. W Norymberdze do dziś podziwiać można czasomierz, którego wszystkie koła zębate są zrobione właśnie z derenia.

Jego ojczyzna to Azja i południowa Europa. Dereni jest 40 gatunków, dzikie odmiany rosną obecnie w Azji, na Bałkanach oraz w Europie Środkowej i Zachodniej, a także w obu Amerykach. W wielu krajach jest uprawiany. W Polsce występuje tylko kilka gatunków. Najczęściej u nas spotykane to dereń właściwy – krzew lub drzewo wysokie do 8 metrów, rozłogowy (2 i 1/2 do 4 m) oraz dereń świdwa. W lecznictwie i w kuchni najczęściej używa się owoców derenia właściwego. Rzadko go można spotkać w stanie dzikim, za to coraz częściej jest uprawiany. Ma podługowate, elipsoidalne, czerwone owoce z dość dużą pestką.

Jego nasiona kiełkują dopiero po 2-3 latach od chwili zasiania rośliny, wymagają żyznej i wilgotnej gleby. Jeśli jednak mamy warunki, by go zasadzić, warto to uczynić, gdyż drzewo to nie tylko jest dekoracyjne (wiosną, nim jeszcze rozwiną się liście, pokrywa się drobnymi, żółtobiałymi, żółtymi lub żółto-białymi kwiatkami), ale też jego czerwono-pomidorowe śliczne owoce, pojawiające się pod koniec sierpnia i we wrześniu, są bardzo wartościowe.

 

DLA ZDROWIA

Kiedyś w lecznictwie wykorzystywano również korę (między innymi świeży schłodzony wywar z niej służył do płukania ust przy stanach zapalnych dziąseł, a proszek wymieszany z mączką owsianą leczył karbunkuły) i świeże młode pędy do herbatek antyprzeziębieniowych. Współcześnie wykorzystuje się przede wszystkim owoce – między innymi jako lek wzmacniający odporność organizmu, przeciwdziałający anemii. Podczas I wojny światowej rosyjskich żołnierzy z powodzeniem leczono nalewką z dereniowych owoców przy szkorbucie (stąd się podobno wziął przepis na słynną dereniówkę), zaś odwarami przy tyfusie i krwawych biegunkach.

Owoce mają dużo witaminy C (od 60 mg do nawet 160 mg w 100 g), związki cukrowe (sacharozę, rafinozę), kwasy (cytrynowy, jabłkowy i bursztynowy), trochę garbników, pektyn, sporo błonnika i soli mineralnych, zwłaszcza żelaza i potasu. Ponadto flawonoidy i bakteriobójcze fitoncydy. Odwary z owoców zalecane są jako środek pobudzający apetyt, wzmacniający i ściągający. Mają też właściwości krwiotwórcze i żółciopędne, bakteriobójcze, poprawiają przemianę materii. Medycyna ludowa doskonałe wyniki uzyskuje, stosując

Partnerzy:

Oficjalna strona magazynu "Natura i Ty" wydawanego przez Centrum "REA" od 2008 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska. All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.