Świerk

Prawdopodobnie ze względu na mrozoodporność od wieków świerki są symbolem wytrwałości i wewnętrznej siły. Plemiona Germanów te majestatyczne, wiecznie zielone drzewa utożsamiały z nadzieją i wolą przetrwania. W krajach skandynawskich, gdzie podczas zimy zamarza cała natura, a

Prawdopodobnie ze względu na mrozoodporność od wieków świerki są symbolem wytrwałości i wewnętrznej siły. Plemiona Germanów te majestatyczne, wiecznie zielone drzewa utożsamiały z nadzieją i wolą przetrwania.

W krajach skandynawskich, gdzie podczas zimy zamarza cała natura, a świat ogarnia na kilka miesięcy ciemność, uważano, że świerki należą do boga światła Baldura.

 

okresie zimowego przesilenia świętowano ku ich czci przez 12 dni – podczas uroczystości zwanych Jul. Z lasu przynoszono wówczas blok wycięty ze świerkowego korzenia i podpalano go. Ogień podtrzymywano przez cały okres świętowania. Wskazywano w ten sposób drogę słońcu, by jak co roku powróciło i uwolniło świat od mroków nocy polarnej. Towarzyszyły temu uczty, maskarady i składanie ofiar Baldurowi.

Świerkowe drewno było w tym surowym klimacie bardzo potrzebne. Używano go jako materiału budowlanego i opałowego. A kiedy zapanował głód, młode świerkowe pędy jedzono na surowo lub po roztarciu i wymieszaniu z mąką wypiekano z nich chleb. Nic więc dziwnego, że pomimo stuleci chrystianizacji niektóre elementy pogańskiego święta Jul przetrwały w krajach skandynawskich do dzisiaj.

 

Ale również tam, gdzie klimat jest łagodniejszy, świerk nierzadko uważano za drzewo święte. Na przykład w Grecji pan młody na wzór boga wesela Hymenejosa prowadził pannę młodą do swojego domu, niosąc pochodnię z żywicznej, świerkowej szczapy. Miało to odstraszyć demony i przynieść szczęście młodej parze. Jako symbol siły witalnej uważano świerk za skuteczny środek przeciwko urokom i chorobom wywołanym przez czarownice. W wielu kulturach istniał, a gdzieniegdzie istnieje do dzisiaj zwyczaj wyściełania świerkowymi gałązkami pomieszczeń, w których odbywają się uroczystości – na przykład weselne, pogrzebowe oraz chrzciny. Z drzewem tym łączą się ponadto obrzędy płodności. Wyznawcy frygijskiej bogini ziemi Kybele w świerkowych lasach urządzali prawdziwe orgie ku czci „wielkiej matki bogów”. W Estonii kobiety oczekujące dziecka przychodziły do „mądrego drzewa”, aby prosić o pomoc, gdy nadejdzie poród. Wojownicy estońscy z kolei uważali świerk za łącznik z bogami. Według nich jedynie to potężne drzewo było w stanie przekazać modlitwę prawdziwego mężczyzny. Dlatego lasy świerkowe otaczali wielką czcią i na świerkach wieszali trofea wojenne, a także składali tym drzewom dziękczynne ofiary.

Świerkowe gałęzie służyły w krajach Europy do sporządzania tak zwanej „wiechy”, która miała chronić nowe budynki przed złymi duchami i przynosić szczęście ich mieszkańcom. Podobny zwyczaj istnieje również w dalekich Chinach. Uważa się tam, że kiedy złe duchy będą przelatywać nad domem, szukając okazji do czynienia zła, widząc świerkową wiechę, pomyślą, że to nie dom, lecz las i polecą dalej. A na naszym Podhalu świerki sadzi się przy domach, górale wierzą bowiem, że chronią one od chorób, złych duchów i czarów. Także świerkowe witki, zdobiące pas bacy w czasie spędu owiec z wypasu, wiążą się ze starym wierzeniem, wedle którego chronią przed niepowodzeniem i ciemnymi mocami.

 

Partnerzy:

Oficjalna strona magazynu "Natura i Ty" wydawanego przez Centrum "REA" od 2008 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska. All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.