Owies zwyczajny

Owies zwyczajny (Avena Sativa), nazywany też owsem siewnym, uprawia się od około 2 tysięcy lat. Jego plantacje spotyka się w wielu krajach Europy, w zachodniej Azji oraz w Ameryce Północnej. Wysiewa się go najczęściej na mało urodzajnych, piaszczystych glebach, zwykle na terenach podgórskich i górskich.

Jak wszystkie zboża należy do rodziny traw. Ma sztywne łodygi, pokryte długimi, pochwiastymi liśćmi, a jego kwiatostanem jest dość okazała, rozpierzchła wiecha z niewielkimi, zwisającymi kłoskami.

Dawniej owies wykorzystywano nie tylko jako pokarm, ale także jako popularny lek. Sokiem wyciśniętym z jeszcze zielonych roślin leczono stany zapalne oczu, a rozgotowana mąka owsiana, przykładana do twarzy, miała przywracać jej jędrność i świeżość. Uprażone, jeszcze ciepłe ziarna owsa przykładane do lewego boku „śledziony twardość zmiękczały i zmniejszały jej boleści”. Jeszcze w XIX wieku takie okłady znalazły zastosowanie także w leczeniu stanów zapalnych gardła. Odmrożone dłonie i stopy moczono zaś w ciepłym odwarze z ziaren owsa, przygotowanym z wody, uzyskanej ze stopionego śniegu. Po tym zabiegu wycierano je do sucha, owijano wełnianymi tkaninami i trzymano w cieple. Zabiegi te powtarzano przez kilka dni, rano i wieczorem, aż do zniknięcia opuchlizny i zaczerwienienia. Skutecznym lekiem na wiele dolegliwości była też mąka owsiana, zalana wrzątkiem lub gotowana z dodatkiem koziego mleka. W rejonach górskich, gdzie owsa było najwięcej, z mąki owsianej pieczono też chleb, gdyż uważano, że takie pieczywo pozytywnie wpływa na uzębienie i zapobiega próchnicy.

 

Otręby owsiane

Szczególną wagę przywiązywano do właściwości leczniczych otrąb owsianych. Jako lekarstwo na suchy kaszel gotowano je z dodatkiem miodu i olejku ze słodkich migdałów. Polewką ugotowaną z otrąb hamowano biegunki (nawet bakteryjne i krwawe) i łagodzono towarzyszące im bóle. Taką samą polewkę z dodatkiem niewielkiej ilości masła i soli uważano za bardzo skuteczny lek na choroby płuc, zwłaszcza uporczywy kaszel, dychawicę, czyli astmę oraz choroby nerek i pęcherza moczowego, a także dolegliwości żołądka.

Doktor Kneipp zalecał kleiki z rozgotowanego ziarna owsianego rekonwalescentom po ciężkich, wyniszczających chorobach. Taki kleik, zwłaszcza z dodatkiem miodu, uważał on za pokarm lekkostrawny, a jednocześnie dodający sił. Kleik z całych ziaren owsa lub z płatków owsianych ksiądz Kneipp uznawał za bardzo skuteczny w leczeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego, a nawet żółtaczki.

 

Zastosowanie lecznicze miał również odwar ze słomy owsianej. Dodawano go do kąpieli stóp przy ich nadmiernej potliwości, a także stosowano okłady wspomagające leczenie kamicy nerkowej.

 

We współczesnym lecznictwie używa się świeżego ziela z jeszcze zielonego owsa (Herba Avenae), zebranego przed kwitnieniem i wysuszonego w zacienionym i przewiewnym miejscu, oraz słomy owsianej (Stramen Avenae), zebranej po dojrzeniu ziaren. Stosuje się również całe ziarna (Fructus Avenae), płatki owsiane (Fructus Avenae Excorticatus) i mąkę owsianą (Farina A

Partnerzy:

Oficjalna strona magazynu "Natura i Ty" wydawanego przez Centrum "REA" od 2008 roku.
Wydawca Centrum "REA" Rena Marciniak-Kosmowska. All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Kopiowanie i powielanie treści lub/i grafiki zawartej w tym serwisie bez zgody autora serwisu jest zabronione i chronione prawem.